Ceny produktów naftowych — benzyny, olejów napędowych i opałowych otrzymywanych z przerobu ropy w rafinerii — rosły po w znacznie mniejszym stopniu niż ceny informayjne samej ropy. Zjawisko to, trudne początkowo do zrozumienia, wyjaśnia się obecnie w ten sposób, że przy zakupach ropy w. tym okresie towarzystwa naftowe w dużym stopniu korzystały z cen koncesyjnych i partycypacyjnych, uzyskiwały „ciche rabaty” oraz korzystały z własnych niemałych niekiedy zapasów. Wszystko to działało jednak na niekorzyść tych towarzystw naftowych, które musiały kupować ropę normalną drogą. Skutkiem zbyt niskich cen produktów naftowych w stosunku do cen ropy po 1973 r. zahamowano w wielu krajach, w tym także w krajach socjalistycznych, rozwój własnego przemysłu rafineryjnego. W latach 1974—1976 przerabianie drogiej ropy pochodzącej z rynków kapitalistycznych nie było celowe, ponieważ zakup gotowych produktów naftowych wypadł taniej.




